Dharmasthan

India's Digital Home for Devotion

Dharmasthan
Bhakti LibraryEvents CalendarDharmaVerseJap CounterDharma AIContestsSansthas
HOST ROOM
MandalSign In
Dharmasthan

India's Digital Home for Devotion.

|| भक्ति· से ही शांति है ||

Hindu prayers, aarti and bhajan lyrics, mandals and festivals across India.

Explore

  • Bhakti Library
  • Aartis
  • Bhajans
  • Devotional Songs
  • Mantras
  • Stotrams
  • Chalisas
  • Shlokas
  • Stutis & Ashtakams
  • Vrat Kathas
  • Marathi Prayers
  • Hindi Prayers
  • Sanskrit Prayers
  • Videos
  • Hindu Stories
  • Holy Books
  • DharmaVerse
  • Events Calendar
  • By Deity
  • Festival Playlists
  • Upcoming Festivals
  • Jap Counter
  • Contests
  • Events

For Mandals

  • Mandal Login
  • Register Mandal
  • Discover Mandals
  • Donation Campaigns

About

  • About Us
  • Contact
  • Privacy Policy
  • Terms of Service
  • Consent Policy
  • Platform Admin

© 2026 Dharmasthan - devotion, in one place

Made with devotion in India

Home
Bhakti Library
Jap
DharmaVerse
  1. मुख्यपृष्ठ
  2. देवता
  3. गणपती
  4. गणपती: कथा
  5. अष्टविनायक गणपती कोणते? आठ गणपतींच्या कथा
गणपती: कथा
Englishहिंदीमराठी

गणपती: कथा

अष्टविनायक गणपती कोणते? आठ गणपतींच्या कथा

धर्मस्थान टीम · अद्ययावत शुक्रवार, २० नोव्हेंबर, २०२६ · 5 संदर्भ

अष्टविनायक म्हणजे महाराष्ट्रातील गणपतीची आठ मंदिरे; त्यांची यात्रा ठरलेल्या क्रमाने मोरगावपासून रांजणगावपर्यंत आणि पुन्हा मोरगावला येऊन पूर्ण होते. प्रत्येक मंदिराची स्वतःची कथा आहे, बहुतेक गणेशपुराणात आणि दोन मुद्गलपुराणात; ती कथा त्याच गावी घडली ही मंदिराची स्वतःची परंपरा आहे.

Lord Ganesha holding a modak (गणेश)

थोडक्यात: गणपती

इतर नावे
गणेश, विनायक, विघ्नहर्ता, एकदंत, गजानन, लंबोदर, वक्रतुंड, मंगलमूर्ती, गणपती बाप्पा
कुटुंब
शिव आणि पार्वतीचा पुत्र, कार्तिकेयाचा भाऊ. पत्नी सिद्धी आणि बुद्धी (शिवपुराण), किंवा ऋद्धी आणि सिद्धी; पुत्र क्षेम (शुभ) आणि लाभ. दक्षिण भारतात अनेक जण त्याला अविवाहित मानतात
रूप
हत्तीचे मस्तक, एक दात आणि मोठे पोट; बहुधा चार हातांत अंकुश, पाश, मोदक आणि तुटलेला दात किंवा कमळ; रक्तवर्ण; वाहन उंदीर (मूषक)
उपासनेचे दिवस
गणेश चतुर्थी आणि गणेशोत्सव, गणेश जयंती, दर महिन्याची संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी; महाराष्ट्रात मंगळवार, उत्तर भारतात बुधवार; प्रत्येक पूजेत सर्वप्रथम पूजा
प्रमुख तीर्थक्षेत्रे
अष्टविनायक: मोरगाव, सिद्धटेक, पाली, महड, थेऊर, लेण्याद्री, ओझर, रांजणगाव; सिद्धिविनायक, मुंबई; दगडूशेठ हलवाई, पुणे; गणपतीपुळे; काणिपाकम
गणपती: आरत्या, भजने आणि मंत्र →

अष्टविनायक म्हणजे काय आणि यात्रेचा क्रम

अष्टविनायक म्हणजे “आठ विनायक”: महाराष्ट्रातील पुणे, अहिल्यानगर आणि रायगड जिल्ह्यांतील गणपतीची आठ मंदिरे. भाविक ठरलेल्या क्रमाने यात्रा करतात: मोरगाव, सिद्धटेक, पाली, महड, थेऊर, लेण्याद्री, ओझर आणि रांजणगाव, आणि मग पुन्हा मोरगाव. यात्रेकरू म्हणतात तो “स्वस्ति श्रीगणनायकं गजमुखं मोरेश्वरं सिद्धिदम्” ने सुरू होणारा संस्कृत श्लोक आठही गणपतींची नावे याच क्रमाने घेतो. प्रत्येक मूर्ती स्वयंभू, म्हणजे आपोआप प्रकट झालेली, आहे अशी भाविकांची श्रद्धा आहे, आणि गणेश जयंतीला आठही मंदिरांत मोठी गर्दी होते.

प्रत्येक अष्टविनायक मंदिराची स्वतःची कथा आहे. त्यांपैकी सहा कथा गणेशपुराणात आहेत; त्याचे अनुवादक ग्रेग बेली हे पुराण साधारण चौदाव्या ते सोळाव्या शतकातील मानतात आणि त्याची रचना महाराष्ट्रात, कदाचित याच मंदिरांच्या परिसरात, झाली असे त्यांचे मत आहे. थेऊर आणि ओझरच्या कथा मुद्गलपुराणात आहेत. पुराणे आजच्या गावांची नावे क्वचितच घेतात, त्यामुळे एखादी कथा त्याच मंदिराच्या ठिकाणी घडली ही मंदिराची स्वतःची परंपरा आहे.

मोरगाव, सिद्धटेक, पाली आणि महड

पुणे जिल्ह्यात कऱ्हा नदीकाठी असलेला मोरगावचा मयूरेश्वर म्हणजे मोरावर आरूढ गणपती. गणेशपुराणानुसार त्रेतायुगात गणपती पार्वतीचा पुत्र म्हणून जन्म घेतो आणि मोराला वाहन करून मयूरेश्वर म्हणवला जातो (क्रीडाखंड ९८). ज्या नाभीत सिंधू दैत्याला जिवंत ठेवणारे अमृत होते, तिच्यावर परशू फेकून तो सिंधूचा वध करतो (१२३.२८–३२). त्यानंतर ब्रह्मदेव गजाननाच्या मूर्तीसाठी मंदिर बांधतात आणि ऋषी त्याला चार दारे करतात (१२६.५७–६०).

अहिल्यानगर जिल्ह्यात भीमा नदीकाठी असलेला सिद्धटेकचा सिद्धिविनायक विष्णूंच्या यशाची खूण आहे. गणेशपुराणानुसार विनायकाची पूजा न करता युद्धाला गेल्यामुळे विष्णू मधू आणि कैटभ या दैत्यांना हरवू शकत नाहीत (उपासनाखंड १७.३७–३९). ते सिद्धक्षेत्रात, म्हणजे “सिद्धीच्या क्षेत्रात”, गणपती प्रकट होईपर्यंत त्याचा षडक्षरी मंत्र जपतात, मग मंदिर बांधतात, ज्यातील मूर्तीला देव सिद्धिविनायक म्हणतात, आणि त्यानंतरच दोन्ही दैत्यांचा वध करतात (१८.२–३९).

रायगड जिल्ह्यातील पालीचा बल्लाळेश्वर हा भक्ताच्या नावाने ओळखला जाणारा एकमेव अष्टविनायक आहे. गणेशपुराणानुसार पल्ली नगरातील एका व्यापाऱ्याचा मुलगा बल्लाळ गावातील मुलांना घेऊन एका दगडाला गणपती मानून पूजा करतो. संतापलेले वडील कल्याण त्याचे छोटेसे मंदिर मोडतात, मूर्ती फेकून देतात, मुलाला मारतात आणि झाडाला बांधतात. गणपती ब्राह्मणरूपात येऊन त्याला सोडवतो आणि आपल्या नावाआधी बल्लाळाचे नाव लावून, बल्लाळ-विनायक म्हणून, तेथेच राहण्याचे मान्य करतो (उपासनाखंड २२.८–५४). बेली यांच्या मते पल्ली म्हणजे जवळजवळ निश्चितपणे आजचे पाली.

रायगड जिल्ह्यातीलच महडचा वरदविनायक म्हणजे गृत्समद ऋषींना वर देणारा गणपती. गणेशपुराणानुसार गृत्समद हे एका ऋषीची पत्नी मुकुंदा हिचे पुत्र; इंद्र राजा रुक्मांगदाचे रूप घेऊन तिच्याकडे आला तेव्हा त्यांचा जन्म झाला (उपासनाखंड ३६.३–१३). अत्री ऋषींनी त्यांच्या जन्मावरून हिणवल्यावर ते पुष्पक वनात तप करतात, आणि गणपती त्यांना ऋग्वेदातील “गणानां त्वा गणपतिं हवामहे” (ऋग्वेद २.२३.१) या मंत्राचे द्रष्टे ऋषी करतो. गृत्समद तेथे मूर्ती स्थापन करून तिला वरद, म्हणजे “वर देणारा”, असे नाव देतात (३७.३५–४७).

थेऊर, लेण्याद्री, ओझर आणि रांजणगाव

पुण्याजवळील थेऊरचा चिंतामणी म्हणजे इच्छिलेले देणाऱ्या चिंतामणी रत्नाशी जोडलेला गणपती. ही कथा मुद्गलपुराणात आहे: कपिल ऋषी आपल्या चिंतामणी रत्नाच्या बळावर गण नावाच्या दैत्य राजाला आणि त्याच्या संपूर्ण सैन्याला भोजन देतात; पुढे गण ते रत्न हिरावून घेतो, आणि एकदंतरूपातील गणपती सिंहावर बसून त्याचे मस्तक उडवतो. कपिल ते रत्न गणपतीच्या गळ्यात घालतात आणि तो चिंतामणी म्हणवला जाईल असे म्हणतात (मुद्गलपुराण २.७०–७२). गणेशपुराणातील स्वतःचा चिंतामणी अध्याय वेगळी कथा सांगतो, विदर्भातील कदंब नगरात इंद्राने केलेल्या तपाची (उपासनाखंड ३४).

लेण्याद्रीचा गिरिजात्मज, म्हणजे “गिरिजेचा पुत्र”, जुन्नरच्या वर एका लेण्यात आहे. गणेशपुराणानुसार पार्वती जीर्णापुराच्या उत्तरेकडील लेखनाद्री पर्वतावर जाऊन बारा वर्षे गणपतीचा एकाक्षरी मंत्र जपते (क्रीडाखंड ७९.३९–४१). गणपती दहा हातांच्या रूपात प्रकट होऊन तिचा पुत्र होण्याचे मान्य करतो, आणि पार्वती मूर्ती स्थापन करून तिला गिरिजानंदन, म्हणजे “गिरिजेचा पुत्र”, असे नाव देते (८०.४–२२). भाविक लेखनाद्री म्हणजेच लेण्याद्री मानतात.

जुन्नरजवळ कुकडी नदीकाठी असलेला ओझरचा विघ्नेश्वर म्हणजे विघ्नांचा स्वामी. मुद्गलपुराणानुसार राजा अभिनंदन इंद्राचा भाग न ठेवता यज्ञ करतो, तेव्हा इंद्र प्रत्यक्ष कालाला पाठवतो; तो विघ्न नावाचा दैत्य होऊन यज्ञाचा विध्वंस करतो आणि सगळीकडे धर्मकृत्यांत अडथळे आणू लागतो (मुद्गलपुराण ४.५०). पार्श्व ऋषींचा पुत्र गजानन म्हणून जन्मलेला गणपती त्याला वश करतो. बल्लाळाप्रमाणेच विघ्नही आपले नाव गणपतीच्या नावाआधी यावे अशी मागणी करतो; म्हणून गणपती विघ्नराज म्हणवला जातो आणि ज्या कृत्यांत आधी गणपतीचे स्मरण होत नाही, फक्त त्यांतच अडथळे आणण्याचे काम विघ्नाला देतो (४.५१.१३–३७).

पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यात असलेला रांजणगावचा महागणपती म्हणजे स्वतः शंकरांनी पूजलेला गणपती. गणेशपुराणानुसार त्रिपुर दैत्याकडून पराभव झाल्यावर, गणपतीची पूजा न करता युद्धाला गेलो, हे शंकरांना नारदांकडून कळते (उपासनाखंड ४४.१४–१६). तपानंतर गणपती त्यांना आपली सहस्र नावे शिकवतो, आणि शंकर एका ठिकाणी गणपतीची मोठी मूर्ती स्थापन करून त्या स्थानाला मणिपूर हे नाव देतात (४५.१६–२०); रांजणगाव हेच आपले प्राचीन नाव मानते. त्यानंतरच शंकर एकाच बाणाने त्रिपुर जाळतात (४७.४०–४६).

इतिहासकार काय सांगतात

एकोणिसाव्या शतकापर्यंत ही आठ स्थाने एक मान्य समूह झाली होती. मुंबई इलाख्याचे पुणे गॅझेटियर (१८८५) ओझर आणि रांजणगाव या दोन्ही ठिकाणांना “गणपतीच्या आठ अवतारांपैकी एका” अवताराचे स्थान म्हणते, आणि लेण्याद्रीच्या मूर्तीला त्याच्या “आठ प्रमुख रूपांपैकी, म्हणजे अष्टविनायकांपैकी” एक म्हणते. गॅझेटियर ही मंदिरे मोरगाव आणि चिंचवडशी जोडलेले गाणपत्य संत मोरया गोसावी यांच्या घराण्याशीही जोडते; मोरया गोसावींचा काळ वादग्रस्त आहे. थेऊरचे मुख्य मंदिर चिंचवडचे दुसरे देव चिंतामणी यांनी बांधले, त्यांचे घराणे १८८५ मध्येही त्याची व्यवस्था पाहत होते, आणि रांजणगावचे मंदिरही त्यांनीच बांधले असे सांगितले जाते.

लेण्याद्री हा लेण्यात असलेला एकमेव अष्टविनायक आहे. त्याचे देऊळ सातव्या लेण्यात आहे, जे जुन्नर परिसरातील बौद्ध लेण्यांपैकी सर्वात मोठे आहे: भिक्षूंचा एक सभामंडप, ज्यात वीस खोल्या आहेत, आणि त्यांपैकी दोन खोल्या एकत्र करून गणपतीचा गाभारा केला आहे; गॅझेटियर जुन्नरची लेणी साधारण पहिल्या ते चौथ्या शतकातील मानते. पेशवे थोरले माधवराव यांनी थेऊरच्या मंदिराला ओवऱ्या जोडल्या आणि १८ नोव्हेंबर १७७२ रोजी, वयाच्या अठ्ठाविसाव्या वर्षी, थेऊर येथेच त्यांचे निधन झाले; त्यांच्या पत्नी रमाबाई त्यांच्या चितेवर सती गेल्या.

या कथेशी जोडलेले सण

  • गणेश जयंती

गणपती: आरत्या आणि भजने

  • आला माझा मुंबईचा राजा
  • झाले भजन (निरोप आरती) आम्ही नमितो तव चरण
  • सुखकर्ता दुःखहर्ता
  • लालबागचा राजा
  • गजानना बा दयासागरा
  • घालीन लोटांगण वंदीन चरण
  • जय गणेश जय गणेश देवा
  • पार्वतीच्या बाळा (आला रे आला गणपती आला)
गणपती: सर्व प्रार्थना →

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

अष्टविनायक गणपती कोणते? आठ गणपतींच्या कथा

अष्टविनायक म्हणजे महाराष्ट्रातील गणपतीची आठ मंदिरे; त्यांची यात्रा ठरलेल्या क्रमाने मोरगावपासून रांजणगावपर्यंत आणि पुन्हा मोरगावला येऊन पूर्ण होते. प्रत्येक मंदिराची स्वतःची कथा आहे, बहुतेक गणेशपुराणात आणि दोन मुद्गलपुराणात; ती कथा त्याच गावी घडली ही मंदिराची स्वतःची परंपरा आहे.

गणपती: इतर नावे कोणती?

गणेश, विनायक, विघ्नहर्ता, एकदंत, गजानन, लंबोदर, वक्रतुंड, मंगलमूर्ती, गणपती बाप्पा

गणपती: आणखी कोणत्या कथा आहेत?

गणपतीला हत्तीचे तोंड का आहे? पुराणे काय सांगतात; गणपतीचा एक दात का तुटला? एकदंताची कथा; गणपतीला तुळस का वाहत नाहीत? तुळशी आणि गणपतीची कथा; गणपतीचे वाहन उंदीर का आहे? मूषकाची कथा; गणपतीच्या पत्नी कोण? ऋद्धी, सिद्धी आणि बुद्धी. सर्व कथा संदर्भांसह धर्मस्थानवर मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीत आहेत.

संदर्भ

  1. Ganesha Purana, Upasana Khanda, tr. Greg Bailey (Motilal Banarsidass, 2015; first Harrassowitz, 1995): Siddhakshetra (17.37–39, ch. 18); Ballala of Palli (ch. 22); Gritsamada and Varada (ch. 36–37); Shiva’s worship, Manipur and Tripura (44.14–16, 45.16–20, 47.40–46); Indra at Kadamba city (ch. 34); Bailey’s dating and place of composition (Introduction) मूळ ग्रंथ वाचा
  2. Ganesha Purana, Krida Khanda, Hindi tr., Kalyan Shri Ganesh Puran Ank (Gita Press, 2021): Parvati’s penance on Lekhanadri (79.39–41, 80.4–22); Mayureshvara and his peacock (ch. 98); the killing of Sindhu (123.28–32); Brahma’s temple (126.57–60). Chapter numbers of this edition मूळ ग्रंथ वाचा
  3. Mudgala Purana, Sanskrit text (Mudgala Purana Prakashana Mandala, Mumbai, 1976): Kapila, Ganasura and the chintamani (Khanda 2, Ekadanta Charita, ch. 70–72); Abhinandana, Vighnasura and the name Vighnaraja (Khanda 4, Gajanana Charita, ch. 50–51) मूळ ग्रंथ वाचा
  4. Gazetteer of the Bombay Presidency, vol. XVIII part III, Poona (1885), Places: Junnar and Ganesh Lena caves (Cave VII, “eight chief forms or ashtavinayakas”); Ojhar and Ranjangaon (“eight incarnations of Ganpati”); Theur temple, the Chinchwad Devs and Madhavrao; Morgaon; Chinchwad and Morya Gosavi मूळ ग्रंथ वाचा
  5. Gazetteer of the Bombay Presidency, vol. XVIII part II, Poona (1885), History: Peshwa Madhavrao I died at Theur on 18 November 1772; his widow Ramabai became sati मूळ ग्रंथ वाचा
✦

गणपती: आणखी कथा

  • गणपतीला हत्तीचे तोंड का आहे? पुराणे काय सांगतातगणपतीला हत्तीचे तोंड आहे, कारण शिवपुराणानुसार शंकरांनी त्याचे मस्तक उडवले आणि देवांनी उत्तरेला सर्वप्रथम भेटलेल्या प्राण्याचे, एकदंत हत्तीचे, मस्तक आणून लावले. इतर पुराणे ही कथा वेगळी सांगतात: शनीची दृष्टी, रुद्राचा शाप, किंवा जन्मापासूनच गजमुख.कथा वाचा →

    Why Does Ganesha Have an Elephant Head? What the Puranas Sayगणेश जी का सिर हाथी का क्यों है? पुराण क्या कहते हैं

  • गणपतीचा एक दात का तुटला? एकदंताची कथागणपतीला एकच दात आहे आणि त्याला एकदंत म्हणतात, कारण ब्रह्मांड आणि ब्रह्मवैवर्त पुराणांनुसार त्याने परशुरामांना शंकरांच्या दारात अडवले तेव्हा परशुरामांच्या परशूने त्याचा डावा दात तोडला. स्कंदपुराण मात्र सांगते की गणपतीने स्वतःच दात उपटून योग्याचा दंड म्हणून हातात धरला.कथा वाचा →

    Why Is Ganesha’s Tusk Broken? The Story of Ekadantaगणेश जी का एक दांत क्यों टूटा? एकदंत की कथा

  • गणपतीला तुळस का वाहत नाहीत? तुळशी आणि गणपतीची कथाब्रह्मवैवर्त पुराणातील एका कथेमुळे गणपतीला तुळस वाहत नाहीत: तरुण तुळशीने गणपतीशी लग्न करण्याची इच्छा सांगितली, गणपतीने नकार दिला आणि दोघांनी एकमेकांना शाप दिले. नंतर द्रवून गणपतीने तुळशीला विष्णू आणि श्रीकृष्णाची सर्वांत प्रिय वनस्पती होण्याचा वर दिला, पण आपण स्वतः तिचा कधीही स्वीकार करणार नाही, असे सांगितले.कथा वाचा →

    Why Is Tulsi Not Offered to Ganesha? The Story of Two Cursesगणेश जी को तुलसी क्यों नहीं चढ़ाई जाती? तुलसी और गणेश की कथा

  • गणपतीचे वाहन उंदीर का आहे? मूषकाची कथागणेश पुराणानुसार गणपतीचे वाहन उंदीर आहे, कारण त्याच्या गजानन अवताराने शापामुळे महाकाय उंदीर झालेल्या क्रौंच गंधर्वाला पाशाने पकडून आपले वाहन केले. ब्रह्मवैवर्त पुराणात पृथ्वी त्याला उंदीर भेट देते, तर मुद्गल पुराण उंदराला प्रत्येक हृदयात चोरासारख्या लपलेल्या प्रभूचे रूप मानते.कथा वाचा →

    Why Is the Mouse Ganesha’s Vahana? The Story of Mushakaगणेश जी का वाहन चूहा क्यों है? मूषक की कथा

  • गणपतीच्या पत्नी कोण? ऋद्धी, सिद्धी आणि बुद्धीशिवपुराणानुसार गणपतीच्या पत्नी सिद्धी आणि बुद्धी आहेत आणि त्यांचे पुत्र क्षेम आणि लाभ; उत्तर भारतात पत्नींना ऋद्धी आणि सिद्धी, तर पुत्रांना शुभ आणि लाभ म्हणतात. दक्षिण भारतात अनेक जण गणपतीला अविवाहित मानतात, आणि अभ्यासक या पत्नींना त्याच्याच शक्ती मानतात.कथा वाचा →

    Who Are Ganesha’s Wives? Riddhi, Siddhi and Buddhiगणेश जी की पत्नी कौन हैं? रिद्धि, सिद्धि और बुद्धि

  • सणाची कथागणेश चतुर्थी का साजरी करतात? गणपतीच्या जन्माची कथागणेश चतुर्थी भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीला साजरी होते, कारण परंपरा हा दिवस गणपतीचा जन्मदिवस मानते आणि हा त्याच्या पूजेचा सर्वात मोठा दिवस आहे. पार्वतीने गणपतीला कसे घडवले, त्याला हत्तीचे मस्तक कसे मिळाले आणि त्याची पूजा सर्वप्रथम का होते, हे शिवपुराण सांगते. गणपतीचे स्वागत माध्यान्ही होते आणि त्या रात्री चंद्र पाहत नाहीत.कथा वाचा →

    Why Is Ganesh Chaturthi Celebrated? The Birth of Ganeshaगणेश चतुर्थी क्यों मनाई जाती है? गणेश जी के जन्म की कथा

  • सणाची कथागणपतीला दूर्वा, मोदक आणि लाल फुले का वाहतात?गणेश चतुर्थीला आणि प्रत्येक पूजेत गणपतीला दूर्वा, मोदक आणि लाल फुले वाहतात, कारण त्याच्या पूजेचे ग्रंथच ही अर्पणे सांगतात: शिवपुराणात एकवीस दूर्वा आणि शेंदुराचा विधी आहे, पद्मपुराण गणपतीने देवांनी दिलेला मोदक कसा मिळवला ते सांगते, आणि अथर्वशीर्ष त्याच्या लाल रूपाचे वर्णन करते.कथा वाचा →

    Why Durva, Modak and Red Flowers Are Offered to Ganeshaगणेश जी को दूर्वा, मोदक और लाल फूल क्यों चढ़ाते हैं?

  • सणाची कथागणेशोत्सव सार्वजनिक कसा झाला? टिळक आणि पुण्याची कहाणीगणेशोत्सव १८९० च्या दशकात पुण्यात सार्वजनिक झाला. तेव्हा पेठांमधील मंडळे सार्वजनिक मंडपांत गणपती बसवू लागली आणि लोकमान्य टिळकांनी आपल्या केसरी वृत्तपत्रातून या कल्पनेला पाठबळ दिले. त्यामुळे घरगुती सण दहा दिवसांच्या सामूहिक उपासनेचा उत्सव झाला आणि त्याने स्वातंत्र्यलढ्यालाही बळ दिले.कथा वाचा →

    How Ganeshotsav Became a Public Festival: Tilak and Puneगणेशोत्सव सार्वजनिक कैसे बना? तिलक और पुणे की कहानी

  • सणाची कथामाघी गणेश जयंती का साजरी करतात? गणपतीच्या जन्माची कथामाघ शुद्ध चतुर्थीला येणारी गणेश जयंती महाराष्ट्रात गणपतीचा जन्मदिवस म्हणून साजरी केली जाते. पार्वतीने गणपतीला कसे घडवले आणि त्याला हत्तीचे मस्तक कसे मिळाले, हे शिवपुराण सांगते. या दिवशी भक्त गणपतीला तिळाचे लाडू अर्पण करतात, आणि या दिवसाला तिलकुंद चतुर्थी असेही म्हणतात.कथा वाचा →

    Why Is Ganesh Jayanti Celebrated? Magha Shukla Chaturthiगणेश जयंती क्यों मनाई जाती है? माघ शुक्ल चतुर्थी की कथा

गणपती: सर्व 13 कथा →
सर्व कथा आणि व्रतकथा →