श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणम् · Bala Kanda
सर्गः ४२
Ask AIश्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे द्विचत्वारिंशः सर्गः ॥१-४२॥
कालधर्मं गते राम सगरे प्रकृतीजनाः ।राजानं रोचयामासुरंशुमन्तं सुधार्मिकम् ॥१-४२-१॥
स राजा सुमहानासीदंशुमान् रघुनन्दन ।तस्य पुत्रो महानासीद् दिलीप इति विश्रुतः ॥१-४२-२॥
तस्मै राज्यं समादिश्य दिलीपे रघुनन्दन ।हिमवच्छिखरे रम्ये तपस्तेपे सुदारुणम् ॥१-४२-३॥
द्वात्रिंशच्छतसाहस्रं वर्षाणि सुमहायशाः ।तपोवनगतो राजा स्वर्गं लेभे तपोधनः ॥१-४२-४॥
दिलीपस्तु महातेजाः श्रुत्वा पैतामहं वधम् ।दुःखोपहतया बुद्ध्या निश्चयं नाध्यगच्छत ॥१-४२-५॥
कथं गङ्गावतरणं कथं तेषां जलक्रिया ।तारयेयं कथं चैतानिति चिन्तापरोऽभवत् ॥१-४२-६॥
तस्य चिन्तयतो नित्यं धर्मेण विदितात्मनः ।पुत्रो भगीरथो नाम जज्ञे परमधार्मिकः ॥१-४२-७॥
दिलीपस्तु महातेजा यज्ञैर्बहुभिरिष्टवान् ।त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥१-४२-८॥
अगत्वा निश्चयं राजा तेषामुद्धरणं प्रति ।व्याधिना नरशार्दूल कालधर्ममुपेयिवान् ॥१-४२-९॥
इन्द्रलोकं गतो राजा स्वार्जितेनैव कर्मणा ।राज्ये भगीरथं पुत्रमभिषिच्य नरर्षभः ॥१-४२-१०॥
भगीरथस्तु राजर्षिर्धार्मिको रघुनन्दन ।अनपत्यो महाराजः प्रजाकामः स च प्रजाः ॥१-४२-११॥
मन्त्रिष्वाधाय तद् राज्यं गङ्गावतरणे रतः ।तपो दीर्घं समातिष्ठद् गोकर्णे रघुनन्दन ॥१-४२-१२॥
ऊर्ध्वबाहुः पञ्चतपा मासाहारो जितेन्द्रियः ।तस्य वर्षसहस्राणि घोरे तपसि तिष्ठतः ॥१-४२-१३॥
अतीतानि महाबाहो तस्य राज्ञो महात्मनः ।सुप्रीतो भगवान् ब्रह्मा प्रजानां प्रभुरीश्वरः ॥१-४२-१५॥
ततः सुरगणैः सार्धमुपागम्य पितामहः ।भगीरथं महात्मानं तप्यमानमथाब्रवीत् ॥१-४२-१५॥
भगीरथ महाराज प्रीतस्तेऽहं जनाधिप ।तपसा च सुतप्तेन वरं वरय सुव्रत ॥१-४२-१६॥
तमुवाच महातेजाः सर्वलोकपितामहम् ।भगीरथो महाबाहुः कृताञ्जलिपुटः स्थितः ॥१-४२-१७॥
यदि मे भगवान् प्रीतो यद्यस्ति तपसः फलम् ।सगरस्यात्मजाः सर्वे मत्तः सलिलमाप्नुयुः ॥१-४२-१८॥
गङ्गायाः सलिलक्लिन्ने भस्मन्येषां महात्मनाम् ।स्वर्गं गच्छेयुरत्यन्तं सर्वे च प्रपितामहाः ॥१-४२-१९॥
देव याचे ह संतत्यै नावसीदेत् कुलं च नः ।इक्ष्वाकूणां कुले देव एष मेऽस्तु वरः परः ॥१-४२-२०॥
उक्तवाक्यं तु राजानं सर्वलोकपितामहः ।प्रत्युवाच शुभां वाणीं मधुरां मधुराक्षराम् ॥१-४२-२१॥
मनोरथो महानेष भगीरथ महारथ ।एवं भवतु भद्रं ते इक्ष्वाकुकुलवर्धन ॥१-४२-२२॥
इयं हैमवती ज्येष्ठा गङ्गा हिमवतः सुता ।तां वै धारयितुं राजन् हरस्तत्र नियुज्यताम् ॥१-४२-२३॥
गङ्गायाः पतनं राजन् पृथिवी न सहिष्यते ।तां वै धारयितुं राजन् नान्यं पश्यामि शूलिनः ॥१-४२-२४॥
तमेवमुक्त्वा राजानं गङ्गां चाभाष्य लोककृत् ।जगाम त्रिदिवं देवैः सर्वैः सह मरुद्गणैः ॥१-४२-२५॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे द्विचत्वारिंशः सर्गः ॥१-४१॥
Valmiki Ramayana by Maharshi Valmiki. Sanskrit text of all seven kandas (645 sargas) as transcribed by the contributors of Sanskrit Wikisource. Source: Sanskrit Wikisource. The Ramayana itself is ancient and in the public domain; this transcription is shared by Wikisource under CC BY-SA 4.0.