श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणम् · Bala Kanda
सर्गः ४१
Ask AIश्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः ॥१-४१॥
पुत्रांश्चिरगताञ्ज्ञात्वा सगरो रघुनन्दन ।नप्तारमब्रवीद् राजा दीप्यमानं स्वतेजसा ॥१-४१-१॥
शूरश्च कृतविद्यश्च पूर्वैस्तुल्योऽसि तेजसा ।पितॄणां गतिमन्विच्छ येन चाश्वोऽपवाहितः ॥१-४१-२॥
अन्तर्भौमानि सत्त्वानि वीर्यवन्ति महान्ति च ।तेषां तु प्रतिघातार्थं सासिं गृह्णीष्व कार्मुकम् ॥१-४१-३॥
अभिवाद्याभिवाद्यांस्त्वं हत्वा विघ्नकरानपि ।सिद्धार्थः संनिवर्तस्व मम यज्ञस्य पारगः ॥१-४१-४॥
एवमुक्तोंऽशुमान् सम्यक् सगरेण महात्मना ।धनुरादाय खड्गं च जगाम लघुविक्रमः ॥१-४१-५॥
स खातं पितृभिर्मार्गमन्तर्भौमं महात्मभिः ।प्रापद्यत नरश्रेष्ठ तेन राज्ञाभिचोदितः ॥१-४१-६॥
देवदानवरक्षोभिः पिशाचपतगोरगैः ।पूज्यमानं महातेजा दिशागजमपश्यत ॥१-४१-७॥
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चैव निरामयम् ।पितॄन् स परिपप्रच्छ वाजिहर्तारमेव च ॥१-४१-८॥
दिशागजस्तु तच्छ्रुत्वा प्रत्युवाच महामतिः ।आसमञ्ज कृतार्थस्त्वं सहाश्वः शीघ्रमेष्यसि ॥१-४१-९॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वानेव दिशागजान् ।यथाक्रमं यथान्यायं प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥१-४१-१०॥
तैश्च सर्वैर्दिशापालैर्वाक्यज्ञैर्वाक्यकोविदैः ।पूजितः सहयश्चैवागन्तासीत्यभिचोदितः ॥१-४१-११॥
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा जगाम लघुविक्रमः ।भस्मराशीकृता यत्र पितरस्तस्य सागराः ॥१-४१-१२॥
स दुःखवशमापन्नस्त्वसमञ्जसुतस्तदा ।चुक्रोश परमार्तस्तु वधात् तेषां सुदुःखितः ॥१-४१-१३॥
यज्ञियं च हयं तत्र चरन्तमविदूरतः ।ददर्श पुरुषव्याघ्रो दुःखशोकसमन्वितः ॥१-४१-१४॥
स तेषां राजपुत्राणां कर्तुकामो जलक्रियाम् ।स जलार्थी महातेजा न चापश्यज्जलाशयम् ॥१-४१-१५॥
विसार्य निपुणां दृष्टिं ततोऽपश्यत् खगाधिपम् ।पितॄणां मातुलं राम सुपर्णमनिलोपमम् ॥१-४१-१६॥
स चैनमब्रवीद् वाक्यं वैनतेयो महाबलः ।मा शुचः पुरुषव्याघ्र वधोऽयं लोकसम्मतः ॥१-४१-१७॥
कपिलेनाप्रमेयेण दग्धा हीमे महाबलाः ।सलिलं नार्हसि प्राज्ञ दातुमेषां हि लौकिकम् ॥१-४१-१८॥
गङ्गा हिमवतो ज्येष्ठा दुहिता पुरुषर्षभ ।तस्यां कुरु महाबाहो पितॄणां तु जल क्रियाम् ॥१-४१-१९ ॥
भस्मराशीकृतानेतान् प्लावयेल्लोकपावनी ।तया क्लिन्नमिदं भस्म गङ्गया लोककान्तया ।षष्टिं पुत्रसहस्राणि स्वर्गलोकं गमिष्यति ॥१-४१-२०॥
निर्गच्छाश्वं महाभाग संगृह्य पुरुषर्षभ।यज्ञं पैतामहं वीर निर्वर्तयितुमर्हसि॥१-४१-२१ ॥
सुपर्णवचनं श्रुत्वा सोंऽशुमानतिवीर्यवान् ।त्वरितं हयमादाय पुनरायान्महातपाः ॥१-४१-२२ ॥
ततो राजानमासाद्य दीक्षितं रघुनन्दन ।न्यवेदयद् यथावृत्तं सुपर्णवचनं तथा ॥१-४१-२३॥
तच्छ्रुत्वा घोरसंकाशं वाक्यमंशुमतो नृपः ।यज्ञं निर्वर्तयामास यथाकल्पं यथाविधि ॥१-४१-२४॥
स्वपुरं त्वगमच्छ्रीमानिष्टयज्ञो महीपतिः ।गङ्गायाश्चागमे राजा निश्चयं नाध्यगच्छत ॥१-४१-२५॥
अगत्वा निश्चयं राजा कालेन महता महान् ।त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राज्यं कृत्वा दिवं गतः ॥१-४१-२६॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः ॥१-४१॥
Valmiki Ramayana by Maharshi Valmiki. Sanskrit text of all seven kandas (645 sargas) as transcribed by the contributors of Sanskrit Wikisource. Source: Sanskrit Wikisource. The Ramayana itself is ancient and in the public domain; this transcription is shared by Wikisource under CC BY-SA 4.0.