श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणम् · Aranya Kanda
सर्गः ५८
Ask AIश्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः ॥३-५८॥
स दृष्ट्वा लक्ष्मणं दीनं शून्यं दशरथात्मजः।पर्यपृच्छत धर्मात्मा वैदेहीमागतं विना॥ १॥
प्रस्थितं दण्डकारण्यं या मामनुजगाम ह।क्व सा लक्ष्मण वैदेही यां हित्वा त्वमिहागतः॥ २॥
राज्यभ्रष्टस्य दीनस्य दण्डकान् परिधावतः।क्व सा दुःखसहाया मे वैदेही तनुमध्यमा॥ ३॥
यां विना नोत्सहे वीर मुहूर्तमपि जीवितुम्।क्व सा प्राणसहाया मे सीता सुरसुतोपमा॥ ४॥
पतित्वममराणां हि पृथिव्याश्चापि लक्ष्मण।विना तां तपनीयाभां नेच्छेयं जनकात्मजाम्॥ ५॥
कच्चिज्जीवति वैदेही प्राणैः प्रियतरा मम।कच्चित् प्रव्राजनं वीर न मे मिथ्या भविष्यति॥ ६॥
सीतानिमित्तं सौमित्रे मृते मयि गते त्वयि।कच्चित् सकामा कैकेयी सुखिता सा भविष्यति॥ ७॥
सपुत्रराज्यां सिद्धार्थां मृतपुत्रा तपस्विनी।उपस्थास्यति कौसल्या कच्चित् सौम्येन कैकयीम्॥ ८॥
यदि जीवति वैदेही गमिष्याम्याश्रमं पुनः।संवृत्ता यदि वृत्ता सा प्राणांस्त्यक्ष्यामि लक्ष्मण॥ ९॥
यदि मामाश्रमगतं वैदेही नाभिभाषते।पुरः प्रहसिता सीता विनशिष्यामि लक्ष्मण॥ १०॥
ब्रूहि लक्ष्मण वैदेही यदि जीवति वा न वा।त्वयि प्रमत्ते रक्षोभिर्भक्षिता वा तपस्विनी॥ ११॥
सुकुमारी च बाला च नित्यं चादुःखभागिनी।मद्वियोगेन वैदेही व्यक्तं शोचति दुर्मनाः॥ १२॥
सर्वथा रक्षसा तेन जिह्मेन सुदुरात्मना।वदता लक्ष्मणेत्युच्चैस्तवापि जनितं भयम्॥ १३॥
श्रुतश्च मन्ये वैदेह्या स स्वरः सदृशो मम।त्रस्तया प्रेषितस्त्वं च द्रष्टुं मां शीघ्रमागतः॥ १४॥
सर्वथा तु कृतं कष्टं सीतामुत्सृजता वने।प्रतिकर्तुं नृशंसानां रक्षसां दत्तमन्तरम्॥ १५॥
दुःखिताः खरघातेन राक्षसाः पिशिताशनाः।तैः सीता निहता घोरैर्भविष्यति न संशयः॥ १६॥
अहोऽस्मि व्यसने मग्नः सर्वथा रिपुनाशन।किं त्विदानीं करिष्यामि शङ्के प्राप्तव्यमीदृशम्॥ १७॥
इति सीतां वरारोहां चिन्तयन्नेव राघवः।आजगाम जनस्थानं त्वरया सहलक्ष्मणः॥ १८॥
विगर्हमाणोऽनुजमार्तरूपंक्षुधाश्रमेणैव पिपासया च।विनिःश्वसन् शुष्कमुखो विषण्णःप्रतिश्रयं प्राप्य समीक्ष्य शून्यम्॥ १९॥
स्वमाश्रमं स प्रविगाह्य वीरोविहारदेशाननुसृत्य कांश्चित्।एतत्तदित्येव निवासभूमौप्रहृष्टरोमा व्यथितो बभूव॥ २०॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः ॥३-५८॥
Valmiki Ramayana by Maharshi Valmiki. Sanskrit text of all seven kandas (645 sargas) as transcribed by the contributors of Sanskrit Wikisource. Source: Sanskrit Wikisource. The Ramayana itself is ancient and in the public domain; this transcription is shared by Wikisource under CC BY-SA 4.0.