सामवेदसंहिता (कौथुमीया) · Uttararchika
चतुर्थप्रपाठकः · द्वितीयोऽर्द्धः
Ask AI(१)
प्र काव्यमुशनेव ब्रुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति ।महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन् ॥१११६ ॥
प्र हंसासस्तृपला वग्नुमच्छामादस्तं वृषगणा अयासुः ।आङ्गोषिणं पवमानं सखायो दुर्मर्षं वाणं प्र वदन्ति साकं ॥ १११७ ॥
स योजत उरुगायस्य जूतिं वृथा क्रीडन्तं मिमते न गावः ।परीणसं कृणुते तिग्मशृङ्गो दिवा हरिर्ददृशे नक्तमृज्रः ॥ १११८ ॥
प्र स्वानासो रथा इवार्वन्तो न अवस्यवः ।सोमासो राये अक्रमुः ॥ १११९ ॥
हिन्वानासो रथा इव दधन्विरे गभस्त्योः ।भरासः कारिणामिव ॥ ११२० ॥
राजानो न प्रशस्तिभिः सोमासो गोभिरञ्जते ।यज्ञो न सप्त धातृभिः ॥ ११२१ ॥
परि स्वानास इन्दवो मदाय बर्हणा गिरा ।मधो अर्षन्ति धारया ॥ ११२२ ॥
आपानासो विवस्वतो जिन्वन्त उषसो भगं ।सूरा अण्वं वि तन्वते ॥ ११२३ ॥
अप द्वारा मतीनां प्रत्ना ऋण्वन्ति कारवः ।वृष्णो हरस आयवः ॥ ११२४ ॥
समीचीनास आशत होतारः सप्तजानयः ।पदमेकस्य पिप्रतः ॥ ११२५ ॥
नाभा नाभिं न आ ददे चक्षुषा सूर्य दृशे ।कवेरपत्यमा दुहे ॥ ११२६ ॥
अभि प्रियं दिवस्पदमध्वर्युभिर्गुहा हितं ।सूरः पस्यति चक्षसा ॥ ११२७ ॥
(२)
असृग्रमिन्दवः पथा धर्मन्नृतस्य सुश्रियः ।विदाना अस्य योजना ॥ ११२८ ॥
प्र धारा मधो अग्रियो महीरपो वि गाहते ।हविर्हविःषु वन्द्यः ॥ ११२९ ॥
प्र युजा वाचो अग्रियो वृषो अचिक्रदद्वने ।सद्माभि सत्यो अध्वरः ॥ ११३० ॥
परि यत्काव्या कविर्नृम्णा पुनानो अर्षति ।स्वर्वाजी सिषासति ॥ ११३१ ॥
पवमानो अभि स्पृधो विशो राजेव सीदति ।यदीमृण्वन्ति वेधसः ॥ ११३२ ॥
18अव्या वारे परि प्रियो हरिर्वनेषु सीदति ।रेभो वनुष्यते मति । ११३३ ॥
स वायुमिन्द्रमश्विना साकं मदेन गच्छति ।रणा यो अस्य धर्मणा ॥ ११३४ ॥
आ मित्रे वरुणे भगे मधोः पवन्त ऊर्मयः ।विदाना अस्य शक्मभिः ॥ ११३५ ॥
अस्मभ्यं रोदसी रयिं मध्वो वाजस्य सातये ।श्रवो वसूनि सञ्जितं ॥ ११३६ ॥
आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वृणीमहे ।पान्तमा पुरुस्पृहं ॥ ११३७ ॥
आ मन्द्रमा वरेण्यमा विप्रमा मनीषिणं ।पान्तमा पुरुस्पृहं ॥ ११३८ ॥
आ रयिमा सुचेतुनमा सुक्रतो तनूष्वा ।पान्तमा पुरुस्पृहं ॥ ११३९ ॥
(३)
मूर्धानं दिवो अरतिं पृथिव्या वैश्वानरमृत आ जातमग्निं ।कविं सम्राजमतिथिं जनानामासन्नः पात्रं जनयन्त देवाः ॥ ११४० ॥
त्वां विश्वे अमृत जायमानं शिशुं न देवा अभि सं नवन्ते ।तव क्रतुभिरमृतत्वमायन्वैश्वानर यत्पित्रोरदीदेः ॥ ११४१ ॥
नाभिं यज्ञानां सदनं रयीणां महामाहावमभि सं नवन्त ।वैश्वानरं रथ्यमध्वराणां यज्ञस्य केतुं जनयन्त देवाः ॥ ११४२ ॥
(४)
प्र वो मित्राय गायत वरुणाय विपा गिरा ।महिक्षत्रावृतं बृहत् ॥११४३ ॥
सम्राजा या घृतयोनी मित्रश्चोभा वरुणश्च ।देवा देवेषु प्रशस्ता ॥ ११४४ ॥
ता नः शक्तं पर्थिवस्य महो रायो दिव्यस्य ।महि वां क्षत्रं देवेषु ॥ ११४५ ॥
(५)
इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः ।अण्वीभिस्तना पूतासः ॥ ११४६ ॥
इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः ।उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ ११४७ ॥
इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः ।सुते दधिष्व नश्चनः ॥ ११४८ ॥
(६)
तमीडिष्व यो अर्चिषा वना विश्वा परिष्वजत् ।कृष्णा कृणोति जिह्वया ॥ ११४९ ॥
य इद्ध आविवासति सुम्नमिन्द्रस्य मर्त्यः ।द्युम्नाय सुतरा अपः ॥ ११५० ॥
ता नो वाजवतीरिष आशून्पिपृतमर्वतः ।एन्द्रमग्निं च वोढवे ॥ ११५१ ॥
(७)
प्रो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्कृतं सखा सख्युर्न प्र मिनाति सङ्गिरं ।मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयाम्ना पथा ॥ ११५२ ॥
प्र वो धियो मन्द्रयुवो विपन्युवः पनस्युवः संवरणेष्वक्रमुः ।हरिं क्रीडन्तमभ्यनूषत स्तुभोऽभि धेनवः पयसेदशिश्रयुः ॥ ११५३ ॥
आ नः सोम संयतं पिप्युषीमिषमिन्दो पवस्व पवमान ऊर्मिणा ।या नो दोहते त्रिरहन्नसश्चुषी क्षुमद्वाजवन्मधुमत्सुवीर्यं ॥ ११५४ ॥
(८)
न किष्टं कर्मणा नशद्यश्चकार सदावृधं ।इन्द्रं न यज्ञैर्विश्वगूर्त्तमृभ्वसमधृष्टं धृष्णुमोजसा ॥ ११५५ ॥
अषाढमुग्रं पृतनासु सासहिं यस्मिन्महीरुरुज्रयः ।सं धेनवो जायमाने अनोनवुर्द्यावः क्षामीरनोनवुः ॥ ११५६ ॥
(९)
सखाय आ नि षीदत पुनानाय प्र गायत ।शिशुं न यज्ञैः परि भूषत श्रिये ॥ ११५७ ॥
समी वत्सं न मातृभिः सृजता गयसाधनं ।देवाव्या३ं मदमभि द्विशवसं ॥ ११५८ ॥
पुनाता दक्षसाधनं यथा शर्धाय वीतये ।यथा मित्राय वरुणाय शन्तमं ॥ ११५९ ॥
(१०)
प्र वाज्यक्षाः सहस्रधारस्तिरः पवित्रं वि वारमव्यं ॥ ११६० ॥
स वाज्यक्षाः सहस्ररेता अद्भिर्मृजानो गोभिः श्रीणानः ॥ ११६१ ॥
प्र सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नृभिर्येमानो अद्रिभिः सुतः ॥ ११६२ ॥
(११)
ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे ।ये वादः शर्यणावति ॥ ११६३ ॥
य आर्जीकेषु कृत्वसु ये मध्ये पस्त्यानां ।ये वा जनेषु पञ्चसु ॥ ११६४ ॥
ते नो वृष्टिं दिवस्परि पवन्तामा सुवीर्यं ।स्वाना देवास इन्दवः ॥ ११६५ ॥
(१२)
आ ते वत्सो मनो यमत्परमाच्चित्सधस्थात् ।अग्ने त्वां कामये गिरा ॥ ११६६ ॥
पुरुत्रा हि सदृङ्ङसि दिशो विश्वा अनु प्रभुः ।समत्सु त्वा हवामहे ॥ ११६७ ॥
समत्स्वग्निमवसे वाजयन्तो हवामहे ।वाजेषु चित्रराधसं ॥ ११६८ ॥
(१३)
त्वं न इन्द्रा भर ओजो नृम्णं शतक्रतो विचर्षणे ।आ वीरं पृतनासहं ॥ ११६९ ॥
त्वं हि नः पिता वसो त्वं माता शतक्रतो बभूविथ ।अथा ते सुम्नमीमहे ॥ ११७० ॥
त्वां शुष्मिन्पुरुहूत वाजयन्तमुप ब्रुवे सहस्कृत ।स नो रास्व सुवीर्यं ॥ ११७१ ॥
(१४)
यदिन्द्र चित्र म इह नास्ति त्वादातमद्रिवः ।राधस्तन्नो विदद्वस उभयाहस्त्या भर ॥ ११७२ ॥
यन्मन्यसे वरेण्यमिन्द्र द्युक्षं तदा भर ।विद्याम तस्य ते वयमकूपारस्य दावनः ॥ ११७३ ॥
यत्ते दिक्षु प्रराध्यं मनो अस्ति श्रुतं बृहत् ।तेन दृढा चिदद्रिव आ वाजं दर्षि सातये ॥ ११७४ ॥
Samaveda by the Vedic rishis (seers), whose verses the Samaveda gathers to be sung. Sanskrit text of the Kauthuma Samhita (1,875 verses: the Purvarchika with its Aranyaka and Mahanamni verses, and the Uttararchika), as transcribed by the contributors of Sanskrit Wikisource. Verse 1315, missing from its chapter page, is taken from Wikisource’s accented text of the whole Samhita, as printed there.. Source: Sanskrit Wikisource. The Samaveda itself is ancient and in the public domain; this transcription is shared by Wikisource under CC BY-SA 4.0.