ॐ तच्छं योरावृणीमहे । गातुं यज्ञाय । गातुं यज्ञपतये । दैवी स्वस्तिरस्तु नः ।

स्वस्तिर्मानुषेभ्यः । ऊर्ध्वं जिगातु भेषजम् । शन्नो अस्तु द्विपदे । शं चतुष्पदे ।

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ।

हरिः ॐ ।

ॐ सहस्रशीर्षा पुरुषः । सहस्राक्षः सहस्रपात् ।

स भूमिं विश्वतो वृत्वा । अत्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम् । १

पुरुष एवेदं सर्वम् । यद्भूतं यच्च भव्यम्।

उतामृतत्वस्येशानः । यदन्नेनातिरोहति । २

एतावानस्य महिमा । अतो ज्यायांश्च पूरुषः ।

पादोऽस्य विश्वा भूतानि । त्रिपादस्यामृतं दिवि । ३

त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषः । पादोऽस्येहाऽऽभवात्पुनः ।

ततो विश्वङ्व्यक्रामत् । साशनानशने अभि । ४

तस्माद्विराडजायत । विराजो अधि पूरुषः ।

स जातो अत्यरिच्यत । पश्चाद्भूमिमथो पुरः । ५

यत्पुरुषेण हविषा । देवा यज्ञमतन्वत ।

वसन्तो अस्यासीदाज्यम् । ग्रीष्म इध्मः शरद्धविः । ६

सप्तास्यासन्परिधयः । त्रिः सप्त समिधः कृताः ।

देवा यद्यज्ञं तन्वानाः । अबध्नन्पुरुषं पशुम् । ७

तं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन् । पुरुषं जातमग्रतः ।

तेन देवा अयजन्त । साध्या ऋषयश्च ये । ८

तस्माद्यज्ञात्सर्वहुतः । संभृतं पृषदाज्यम् ।

पशूंस्तांश्चक्रे वायव्यान् । आरण्यान्ग्राम्याश्च ये । ९

तस्माद्यज्ञात्सर्वहुतः । ऋचः सामानि जज्ञिरे ।

छन्दांसि जज्ञिरे तस्मात् । यजुस्तस्मादजायत । १०

तस्मादश्वा अजायन्त । ये के चोभयादतः ।

गावो ह जज्ञिरे तस्मात् । तस्माज्जाता अजावयः । ११

यत्पुरुषं व्यदधुः । कतिधा व्यकल्पयन् ।

मुखं किमस्य कौ बाहू । कावूरू पादावुच्येते । १२

ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीत् । बाहू राजन्यः कृतः ।

ऊरू तदस्य यद्वैश्यः । पद्भ्यां शूद्रो अजायत । १३

चन्द्रमा मनसो जातः । चक्षोः सूर्यो अजायत ।

मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च । प्राणाद्वायुरजायत । १४

नाभ्या आसीदन्तरिक्षम् । शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत ।

पद्भ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात् । तथा लोकां अकल्पयन् । १५

वेदाहमेतं पुरुषं महान्तम् । आदित्यवर्णं तमसस्तु पारे ।

सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीरः । नामानि कृत्वाऽभिवदन् यदास्ते । १६

धाता पुरस्ताद्यमुदाजहार । शक्रः प्रविद्वान्प्रदिशश्चतस्रः ।

तमेवं विद्वानमृत इह भवति । नान्यः पन्था अयनाय विद्यते । १७

यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवाः । तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् ।

ते ह नाकं महिमानः सचन्ते । यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः । १८

॥ ॐ नमो नारायणाय ॥

॥ उत्तरनारायणम् ॥

अद्भ्यः संभूतः पृथिव्यै रसाच्च । विश्वकर्मणः समवर्तताधि ।

तस्य त्वष्टा विदधद्रूपमेति । तत्पुरुषस्य विश्वमाजानमग्रे । १

वेदाहमेतं पुरुषं महान्तम् । आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ।

तमेवं विद्वानमृत इह भवति । नान्यः पन्था विद्यतेयऽनाय । २

प्रजापतिश्चरति गर्भे अन्तः । अजायमानो बहुधा विजायते ।

तस्य धीराः परिजानन्ति योनिम् । मरीचीनां पदमिच्छन्ति

वेधसः । ३

यो देवेभ्य आतपति । यो देवानां पुरोहितः ।

पूर्वो यो देवेभ्यो जातः । नमो रुचाय ब्राह्मये । ४

रुचं ब्राह्मम् जनयन्तः । देवा अग्रे तदब्रुवन् ।

यस्त्वैवं ब्राह्मणो विद्यात् । तस्य देवा असन् वशे । ५

ह्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यौ । अहोरात्रे पार्श्वे ।

नक्षत्राणि रूपम् । अश्विनौ व्यात्तम् । इष्टम् मनिषाण ।

अमुं मनिषाण । सर्वम् मनिषाण । ६

ॐ तच्छं योरावृणीमहे । गातुं यज्ञाय । गातुं यज्ञपतये । दैवीस्स्वस्तिरस्तु नः ।

स्वस्तिर्मानुषेभ्यः । ऊर्ध्वं जिगातु भेषजम् । शन्नो अस्तु द्विपदे । शं चतुष्पदे ।

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ।

oṃ tacchaṃ yorāvṛṇīmahe | gātuṃ yajñāya | gātuṃ yajñapataye | daivī svastirastu naḥ |

svastirmānuṣebhyaḥ | ūrdhvaṃ jigātu bheṣajam | śanno astu dvipade | śaṃ catuṣpade |

oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ |

hariḥ oṃ |

oṃ sahasraśīrṣā puruṣaḥ | sahasrākṣaḥ sahasrapāt |

sa bhūmiṃ viśvato vṛtvā | atyatiṣṭhaddaśāṅgulam | 1

puruṣa evedaṃ sarvam | yadbhūtaṃ yacca bhavyam|

utāmṛtatvasyeśānaḥ | yadannenātirohati | 2

etāvānasya mahimā | ato jyāyāṃśca pūruṣaḥ |

pādo'sya viśvā bhūtāni | tripādasyāmṛtaṃ divi | 3

tripādūrdhva udaitpuruṣaḥ | pādo'syehā''bhavātpunaḥ |

tato viśvaṅvyakrāmat | sāśanānaśane abhi | 4

tasmādvirāḍajāyata | virājo adhi pūruṣaḥ |

sa jāto atyaricyata | paścādbhūmimatho puraḥ | 5

yatpuruṣeṇa haviṣā | devā yajñamatanvata |

vasanto asyāsīdājyam | grīṣma idhmaḥ śaraddhaviḥ | 6

saptāsyāsanparidhayaḥ | triḥ sapta samidhaḥ kṛtāḥ |

devā yadyajñaṃ tanvānāḥ | abadhnanpuruṣaṃ paśum | 7

taṃ yajñaṃ barhiṣi praukṣan | puruṣaṃ jātamagrataḥ |

tena devā ayajanta | sādhyā ṛṣayaśca ye | 8

tasmādyajñātsarvahutaḥ | saṃbhṛtaṃ pṛṣadājyam |

paśūṃstāṃścakre vāyavyān | āraṇyāngrāmyāśca ye | 9

tasmādyajñātsarvahutaḥ | ṛcaḥ sāmāni jajñire |

chandāṃsi jajñire tasmāt | yajustasmādajāyata | 10

tasmādaśvā ajāyanta | ye ke cobhayādataḥ |

gāvo ha jajñire tasmāt | tasmājjātā ajāvayaḥ | 11

yatpuruṣaṃ vyadadhuḥ | katidhā vyakalpayan |

mukhaṃ kimasya kau bāhū | kāvūrū pādāvucyete | 12

brāhmaṇo'sya mukhamāsīt | bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ |

ūrū tadasya yadvaiśyaḥ | padbhyāṃ śūdro ajāyata | 13

candramā manaso jātaḥ | cakṣoḥ sūryo ajāyata |

mukhādindraścāgniśca | prāṇādvāyurajāyata | 14

nābhyā āsīdantarikṣam | śīrṣṇo dyauḥ samavartata |

padbhyāṃ bhūmirdiśaḥ śrotrāt | tathā lokāṃ akalpayan | 15

vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntam | ādityavarṇaṃ tamasastu pāre |

sarvāṇi rūpāṇi vicitya dhīraḥ | nāmāni kṛtvā'bhivadan yadāste | 16

dhātā purastādyamudājahāra | śakraḥ pravidvānpradiśaścatasraḥ |

tamevaṃ vidvānamṛta iha bhavati | nānyaḥ panthā ayanāya vidyate | 17

yajñena yajñamayajanta devāḥ | tāni dharmāṇi prathamānyāsan |

te ha nākaṃ mahimānaḥ sacante | yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ | 18

|| oṃ namo nārāyaṇāya ||

|| uttaranārāyaṇam ||

adbhyaḥ saṃbhūtaḥ pṛthivyai rasācca | viśvakarmaṇaḥ samavartatādhi |

tasya tvaṣṭā vidadhadrūpameti | tatpuruṣasya viśvamājānamagre | 1

vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntam | ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt |

tamevaṃ vidvānamṛta iha bhavati | nānyaḥ panthā vidyateya'nāya | 2

prajāpatiścarati garbhe antaḥ | ajāyamāno bahudhā vijāyate |

tasya dhīrāḥ parijānanti yonim | marīcīnāṃ padamicchanti

vedhasaḥ | 3

yo devebhya ātapati | yo devānāṃ purohitaḥ |

pūrvo yo devebhyo jātaḥ | namo rucāya brāhmaye | 4

rucaṃ brāhmam janayantaḥ | devā agre tadabruvan |

yastvaivaṃ brāhmaṇo vidyāt | tasya devā asan vaśe | 5

hrīśca te lakṣmīśca patnyau | ahorātre pārśve |

nakṣatrāṇi rūpam | aśvinau vyāttam | iṣṭam maniṣāṇa |

amuṃ maniṣāṇa | sarvam maniṣāṇa | 6

oṃ tacchaṃ yorāvṛṇīmahe | gātuṃ yajñāya | gātuṃ yajñapataye | daivīssvastirastu naḥ |

svastirmānuṣebhyaḥ | ūrdhvaṃ jigātu bheṣajam | śanno astu dvipade | śaṃ catuṣpade |

oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ |