श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणम् · Bala Kanda
सर्गः २४
Ask AIश्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे चतुर्विंशः सर्गः ॥१-२४॥
ततः प्रभाते विमले कृताह्निकमरिन्दमौ ।विश्वामित्रं पुरस्कृत्य नद्यास्तीरमुपागतौ ॥१-२४-१॥
ते च सर्वे महात्मानो मुनयः संशितव्रताः ।उपस्थाप्य शुभां नावं विश्वामित्रमथाब्रुवन् ॥१-२४-२॥
आरोहतु भवान् नावं राजपुत्रपुरस्कृतः ।अरिष्टं गच्छ पन्थानं मा भूत् कालस्य पर्ययः ॥१-२४-३॥
विश्वामित्रस्तथेत्युक्त्वा तानृषीन् प्रतिपूज्य च ।ततार सहितस्ताभ्यां सरितं सागरङ्गमाम् ॥१-२४-४॥
तत्र शुश्राव वै शब्दं तोयसंरम्भवर्धितम् ।मध्यमागम्य तोयस्य तस्य शब्दस्य निश्चयम् ॥१-२४-५॥
ज्ञातुकामो महातेजाः सह रामः कनीयसा ।अथ रामः सरिन्मध्ये पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम् ॥१-२४-६॥
वारिणो भिद्यमानस्य किमयं तुमुलो ध्वनिः ।राघवस्य वचः श्रुत्वा कौतूहलसमन्वितम् ॥१-२४-७॥
कथयामास धर्मात्मा तस्य शब्दस्य निश्चयम् ।कैलासपर्वते राम मनसा निर्मितं परम् ॥१-२४-८॥
ब्रह्मणा नरशार्दूल तेनेदं मानसं सरः ।तस्मात् सुस्राव सरसः सायोध्यामुपगूहते ॥१-२४-९॥
सरःप्रवृत्ता सरयूः पुण्या ब्रह्मसरश्च्युता ।तस्यायमतुलः शब्दो जाह्नवीमभिवर्तते ॥१-२४-१०॥
वारिसंक्षोभजो राम प्रणामं नियतः कुरु ।ताभ्यां तु तावुभौ कृत्वा प्रणाममतिधार्मिकौ ॥१-२४-११॥
तीरं दक्षिणमासाद्य जग्मतुर्लघुविक्रमौ ।स वनं घोरसंकाशं दृष्ट्वा नरवरात्मजः ॥१-२४-१२॥
अविप्रहतमैक्ष्वाकः पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम् ।अहो वनमिदं दुर्गं झिल्लिकागणसंयुतम् ॥१-२४-१३॥
भैरवैः श्वापदैः कीर्णं शकुन्तैर्दारुणारवैः ।नानाप्रकारैः शकुनैर्वाश्यद्भिर्भैरवस्वनैः ॥१-२४-१४॥
सिंहव्याघ्रवराहैश्च वारणैश्चापि शोभितम् ।धवाश्वकर्णककुभैर्बिल्वतिन्दुकपाटलैः ॥१-२४-१५॥
संकीर्णं बदरीभिश्च किं न्विदं दारुणं वनम् ।तमुवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥१-२४-१६॥
श्रूयतां वत्स काकुत्स्थ यस्यैतद् दारुणं वनम् ।एतौ जनपदौ स्फीतौ पूर्वमास्तां नरोत्तम ॥१-२४-१७॥
मलदाश्च करूषाश्च देवनिर्माणनिर्मितौ ।पुरा वृत्रवधे राम मलेन समभिप्लुतम् ॥१-२४-१८॥
क्षुधा चैव सहस्राक्षं ब्रह्महत्या समाविशत् ।तमिन्द्रं मलिनं देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥१-२४-१९॥
कलशैः स्नापयामासुर्मलं चास्य प्रमोचयन् ।इह भूम्यां मलं दत्त्वा देवाः कारूषमेव च ॥१-२४-२०॥
शरीरजं महेन्द्रस्य ततो हर्षं प्रपेदिरे ।निर्मलो निष्करूषश्च शुद्ध इन्द्रो यथाभवत् ॥१-२४-२१॥
ददौ देशस्य सुप्रीतो वरं प्रादातनुत्तमम् ।इमौ जनपदौ स्फीतौ ख्यातिं लोके गमिष्यतः ॥१-२४-२२॥
मलदाश्च करूषाश्च ममाङ्गमलधारिणौ ।साधु साध्विति तं देवाः पाकशासनमब्रुवन् ॥१-२४-२३॥
देशस्य पूजां तां दृष्ट्वा कृतां शक्रेण धीमता ।एतौ जनपदौ स्फीतौ दीर्घकालमरिंदम ॥१-२४-२४॥
मलदाश्च करूषाश्च मुदिता धनधान्यतः ।कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षिणी कामरूपिणी ॥१-२४-२५॥
बलं नागसहस्रस्य धारयन्ती तदा ह्यभूत् ।ताटका नाम भद्रं ते भार्या सुन्दस्य धीमतः ॥१-२४-२६॥
मारीचो राक्षसः पुत्रो यस्याः शक्रपराक्रमः ।वृत्तबाहुर्महाशीर्षो विपुलास्यतनुर्महान् ॥१-२४-२७॥
राक्षसो भैरवाकारो नित्यं त्रासयते प्रजाः ।इमौ जनपदौ नित्यं विनाशयति राघव ॥१-२४-२८॥
मलदांश्च करूषांश्च ताटका दुष्टचारिणी ।सेयं पन्थानमावृत्य वसत्यत्यर्धयोजने ॥१-२४-२९॥
अत एव च गन्तव्यं ताटकाया वनं यतः ।स्वबाहुबलमाश्रित्य जहीमां दुष्टचारिणीम् ॥१-२४-३०॥
मन्नियोगादिमं देशं कुरु निष्कण्टकं पुनः ।नहि कश्चिदिमं देशं शक्तो ह्यागन्तुमीदृशम् ॥१-२४-३१॥
यक्षिण्या घोरया राम उत्सादितमसह्यया ।एतत्ते सर्वमाख्यातं यथैतद् दारुणं वनम् ।यक्ष्या चोत्सादितं सर्वमद्यापि न निवर्तते ॥१-२४-३२॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे चतुर्विंशः सर्गः ॥१-२४॥
Valmiki Ramayana by Maharshi Valmiki. Sanskrit text of all seven kandas (645 sargas) as transcribed by the contributors of Sanskrit Wikisource. Source: Sanskrit Wikisource. The Ramayana itself is ancient and in the public domain; this transcription is shared by Wikisource under CC BY-SA 4.0.